Ergonomie

Recht de rug!

Pijn in de lage onderrug, ontstekingen van spieren en pezen in de schouders, ellebogen, polsen... Als deze lichamelijke ongemakken ter sprake komen, valt meestal het woord ‘ergonomie’. Maar wat betekent dit nu eigenlijk, en hoe kunnen we die ongemakken voorkomen?

Wat is ergonomie?

Verschillende woordenboeken omschrijven ‘ergonomie’ als "De wetenschappelijke studie van de mens in relatie tot zijn omgeving". Voor een preventieadviseur betekent ergonomie: "Aanpassen van het werk aan de mens".

Soorten ergonomie

De wetenschap deelt ergonomie op in drie domeinen:

  • Fysieke ergonomie: omgeving en gebruiksvoorwerpen worden op maat van de mens gebouwd.
  • Cognitieve ergonomie: bepaalt de interactie tussen
    mens en systeem. Hoe beter de cognitieve ergonomie, hoe groter en eenvoudiger het gebruiksgemak
  • Organisatie ergonomie: focust zich op de optimalisatie en de efficiëntie van het (productie)proces: goed georganiseerde werkposten, taakrotatie, ...

In dit artikel hebben we het verder enkel over de lichamelijke ongemakken tijdens de praktische uitoefening van onze job, een onderdeel van de fysieke ergonomie.

Wanneer ergonomie?

Ergonomie is overal aanwezig: op het werk, thuis, op school, tijdens de hobby, ... Veel ergonomische ontwerpen zetten ons onbewust aan tot verantwoorde handelingen. Denk maar aan aangepaste hoogtes van
werk- en schrijfvlakken, aangepaste hoogtes van traptreden, verschillende lengtes en vormen van handgrepen bij gereedschappen, snelspansystemen, enz.

Toch kan er heel wat fout lopen: slechte lichaamshouding, verkeerde instelling, verkeerd gebruik, te langdurig gebruik, eentonige bewegingen...
We moeten ons dus bewust zijn van de fysieke handelingen en bewegingen die we dagelijks verschillende keren, al dan niet fout, uitvoeren.

De gevolgen van foutieve ergonomie

We kampen allemaal wel eens met een fysiek kwaaltje, verstuiking of kneuzing. Meestal gaan die op relatief korte termijn vanzelf over. Anders is het als je constante pijn ervaart aan de nek, rug, spieren, pezen of botten.
Allemaal als gevolg van langdurig en repetitieve verkeerde handelingen.

Wetenschappelijke benamingen hebben het over artrose, muskuloskeletale aandoeningen, repetitive strain injury (RSI), carpaal tunnelsyndroom, lumbago, hernia, ...
Doen deze symptomen zich voor, dan word je al een hele tijd geconfronteerd met foutieve ergonomie. Je lichaam slaat al een poosje alarm, maar wat dan? Gedwongen rust? Ander werk? Anders werken? Niet meer kunnen of mogen werken?

Voorkomen is meer dan ooit de boodschap!

Ergonomische preventie

Om ergonomische problemen te voorkomen moet je eerst en vooral weten hoe ze kunnen ontstaan.

Enkele veel voorkomende thema’s:

  • heffen en tillen/duwen en trekken: te groot gewicht en/of te grote afmetingen van de goederen, verkeerde lichaamshouding tijdens het heffen en tillen...
  • tors- en draaibewegingen: het niet of veel te weinig mee bewegen van de heupen en de benen met het bovenlichaam, fout ingerichte werkpost...
  • werken op verschillende hoogtes: langdurig op knieën of gehurkt werken, onaangepaste hoogte van de werkbank, langdurig werken op schouderhoogte of hoger...
  • repetitieve, langdurende en monotone bewegingen: constant omklemmen van handgereedschap, meerdere uren nagenoeg constant stilstaan op de werkpost, langdurig zittend (bureau)werk ...

Je moet met veel factoren rekening houden. Het goede nieuws is dat je veel van deze foutieve ergonomische handelingen kunt vermijden. Een kritische blik op het werk en de werkpost, samen met collega’s, kan de problemen in kaart brengen en leiden tot oplossingen.

Actie!

Het maakt niet uit of het nu gaat om jouw situatie op het werk of thuis, op school of voor je sport: houd altijd rekening met de ergonomische voorschriften. Wees kritisch en maak werk van een nieuwe ergonomische
ingesteldheid.

Je weet niet goed hoe je er mee begint?

We helpen je graag.

MEER INFO

stefan@woodwize.be